ANKARA-BHA
Türkiye’de tarımsal üretimi artırmak ve kırsal kalkınmayı desteklemek amacıyla başlatılan “işlenmeyen arazilerin kiralanması” uygulaması, gıda güvenliği ve ekonomik canlılık açısından önemli fırsatlar sunuyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın düzenlemeleri ile kullanılmayan tarlalar yeniden üretime kazandırılarak çiftçilerin kullanımına sunulacak. Düzenleme, Danıştay tarafından Anayasa Mahkemesi’ne taşınsa da yürütmeyi durdurma veya iptal kararı alınmadığı sürece uygulama devam edecek.
Kasım 2025’te başlayacak kiralamalarda öncelik, arazinin bulunduğu köyde yaşayan çiftçiler ve tarımsal kooperatiflere verilecek. Bu sayede hem yerelde üretim artacak hem de küçük ölçekli çiftçilerin üretimden kopması engellenecek. Yöntem, kırsalda istihdamın güçlenmesine ve tarımsal birliklerin etkinliğinin artmasına katkı sağlayacak.
Tarım ve Orman Bakanlığı, işlenmeyen arazilerin belirlenmesi için 81 ilde Arazi Tespit Komisyonları kurdu. 2024 üretim yılına ait çalışmalarda 25 bin 328 parselde yaklaşık 300 bin dekar arazinin işlenmediği belirlendi. İtirazların değerlendirilmesinin ardından nihai listeler il ve ilçe düzeyinde ilan edildi.
2025 yılının son çeyreğinde ikinci yıl üst üste işlenmeyen arazilerin tespiti yapılacak ve Kasım ayında kiralama süreci başlayacak. Kiralamalarda öncelik, arazinin bulunduğu yerleşim yerindeki çiftçiler, tarımsal kooperatifler, birlikler, dernekler, vakıflar ve gönüllü kuruluşlara verilecek. Sürecin etkin yönetilebilmesi için il müdürlüklerindeki personele eğitim verildi.
Danıştay 10. Dairesi, iki yıl üst üste işlenmeyen arazilerin kiraya verilmesine ilişkin düzenlemenin Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Tarım ve Orman Bakanlığı kaynakları, dava sürecinin yalnızca bekletici nitelik taşıdığını ve yürütmeyi durdurma veya iptal kararı olmadığı sürece uygulamanın devam edeceğini belirtti.
Bakanlık, arazilerin üretime katılmasıyla tarımsal arz güvenliğinin sağlanmasının yanı sıra yerel ekonomiye milyonlarca liralık katkı sağlanacağını öngörüyor. Uygulama, girdi maliyetleri nedeniyle toprağını ekemeyen çiftçiler için de yeni fırsatlar sunacak. Ayrıca, kırsal kalkınma ve göçü azaltma stratejisi olarak da öne çıkan uygulama, genç çiftçilere iş imkânı sağlayacak ve kırsaldaki üretim zincirini güçlendirecek.
