KONYA-BHA
Türkiye’nin hububat üretim merkezi olan Konya Ovası’nda, iklim değişikliği, kuraklık ve kontrolsüz yer altı su kullanımı nedeniyle obrukların sayısı giderek artıyor. Konya’da 2024 yılı boyunca meydana gelen 12 obruğun ardından, bu yıl bahar yağışları ile birlikte obrukların sayısında ciddi bir artış bekleniyor.
Konya, Karaman, Aksaray, Afyonkarahisar, Sivas ve Eskişehir gibi illerde yaşanan obruk oluşumları, yer altı su seviyelerindeki değişikliklerle doğrudan ilişkilendiriliyor. Konya’da AFAD’ın Afet Riski Araştırma Sistemi’nde kaydedilen 642 obruk, bölgedeki su kullanımı ve iklim değişikliğinin etkilerini gözler önüne seriyor. Ayrıca, Konya’nın yanı sıra Aksaray, Niğde, Nevşehir, Çankırı, Çorum, Batman, Siirt ve Şanlıurfa gibi illerde de benzer durumlar yaşanıyor.
Konya Teknik Üniversitesi Obruk Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık, bölgede obruk oluşumlarının devam ettiğini ve bu süreçte yoğun sulama ile toprakta meydana gelen ağırlaşmanın etkili olduğunu belirtti. Arık, “Geçtiğimiz yılın neredeyse iki katı kadar bir yağışlı dönem yaşıyoruz. Bu da toprağın ağırlığını artırdı ve çökmeye hazır yapılar daha hızlı bir şekilde tetiklenebilir. Bu nedenle, obruk sayısının artması bekleniyor,” diye konuştu.
Büyük obrukların hızla büyüdüğüne de dikkat çeken Arık, Karapınar-Konya kara yolunun yakınındaki Yarımoğlu Obruğu’nun zaman içinde nasıl devasa bir hal aldığını anlattı. 2009 yılında oluşan bu dev çukur, sulama yapılan tarlaların arasında her geçen yıl genişliyor. Arık, obruğun çapının 55 metreden 64 metreye çıktığını ve derinliğinin de önemli bir şekilde azaldığını vurguladı.
Bahar yağışlarının, mevcut obrukları daha da büyütebileceği ve yeni obrukların oluşabileceği uyarısı yapılıyor. Uzmanlar, bu süreçte yer altı su kullanımının kontrol altına alınmasının önemine dikkat çekiyor.
